11.07.2007

Kan een onderdaan van een derde land als grensarbeider in Duitsland werken?

Iemand die niet de nationaliteit van één van de landen van de Europese Economische Ruimte (EER) of Zwitserland heeft, maar onderdaan van een ander land is (een zogenoemde derde lander), geniet niet dezelfde rechten als een EU-burger. Zo heeft hij bijvoorbeeld niet het recht op vrij verkeer van personen. Dit betekent dat hij niet zomaar in elke lidstaat kan gaan werken; in de meeste landen is zijn beoogd werkgever verplicht voor hem een werkvergunning aan te vragen. In België heet dit een “Arbeidskaart B” en in Nederland wordt dit een “tewerkstellingsvergunning” genoemd. Duitsland heeft onlangs zijn vreemdelingenrecht gewijzigd en de afzonderlijke werkvergunning afgeschaft. Hierdoor is het voor derde landers die bijvoorbeeld in België of in Nederland wonen niet meer mogelijk om als grensarbeider in Duitsland te werken.

De Duitse regering heeft het “one-stop-government” principe in haar vreemdelingenrecht ingevoerd om de bureaucratie terug te dringen; sinds 1 januari 2005 verleent de Dienst Vreemdelingenzaken (Ausländerbehörde) zowel de verblijfsvergunning als de toestemming om in Duitsland te werken. Voor dit laatste is de permissie van het Arbeidsbureau (Bundesagentur für Arbeit) noodzakelijk. Deze wordt echter in een interne procedure al dan niet verleend, zodat betrokkene slechts met één loket te maken heeft. De werkvergunning is altijd gekoppeld aan de verblijfsvergunning, zodat geen op zichzelf staande werkvergunning meer bestaat. Ongemerkt is door deze wetswijziging de mogelijkheid voor derde landers om in Duitsland als grensarbeider te werken verdwenen. Voorheen kon een derde lander op basis van een zogenoemd “Grenzgängervisum” als grensarbeider in Aachen gaan werken en in België resp. Nederland blijven wonen. Nu is het voor derde landers enkel mogelijk op basis van een zogenoemde "Grenzgängerkarte" als grensarbeider in Duitsland te werken. Deze geldt echter alleen voor derde landers die met hun partner, die EU-burger is, naar bijvoorbeeld buurland Nederland of België emigreren en tegelijkertijd hun baan in Duitsland willen behouden.

De TaskForce Grensarbeiders EMR ziet dit als een groot obstakel aan de arbeidsmobiliteit van inwoners van de Euregio Maas-Rijn en wil dit probleem, met behulp van de Duitse vakbond (Deutsche Gewerkschaftsbund Bezirk NRW), aankaarten bij het Duitse ministerie van Soziale Zaken.